Türkçe karakter temizleme, ç, ğ, ı, ö, ş ve ü harflerini c, g, i, o, s ve u karşılıklarına dönüştürür. Türkçe Karakter Temizleyici bu işlemi metin, URL parçası ve dosya adı için ayrı seçeneklerle yapar. Buradaki Türkçe karakter düzeltme işlemi harfleri sadeleştirir; bozuk kodlamayı onarmaz veya Türkçe yazımı tahmin etmez.
Türkçe Karakter Temizleyici nasıl kullanılır?
- Kaynak metin alanına yazın veya metninizi yapıştırın. Türkçe metin, Başlıktan slug ve Dosya adı düğmeleri, ilgili biçimle birlikte hazır bir örnek yükler.
- Çıktı biçimi seçimini yapın: normal yazı için Metin, adresin bir bölümünü hazırlamak için URL parçası (slug), tek bir dosya adı için Dosya adı (Windows).
- Harf durumu alanında büyük/küçük harfleri korumayı veya tamamını küçük ya da büyük harfe çevirmeyi seçin. İhtiyacınız varsa Şapkalı harfleri de dönüştür seçeneğini açın. Slug her zaman küçük harfli olduğu için bu modda harf durumu seçimi kapalıdır.
- Dönüştürülmüş metin kartındaki Sonuç alanını ve Harf karşılaştırması bölümünü kontrol edin. Sonuç yazdıkça güncellenir; kaynak metin ayrı alanda kalır.
- Kopyala ile çıktıyı panoya alın veya TXT indir ile dosyaya aktarın. Sıfırla metni temizler, biçimi Metin yapar ve seçenekleri başlangıç durumuna döndürür.
Örneğin Çağrı, Şişli! girdisi, Metin biçimi ve Büyük/küçük harfleri koru seçimiyle Cagri, Sisli! olur. Beş Türkçe harf dönüşür; virgül, boşluk ve ünlem korunur.
İşlem tarayıcınızda yapılır. Araç kaynak metni sunucuya göndermez, kalıcı olarak saklamaz veya sayfa adresine eklemez. Kopyalama ve indirme, ilgili düğmeye bastığınızda gerçekleşir.
Türkçe karakter nedir?
Bilgisayar ve form kullanımı bağlamında Türkçe karakter denince genellikle ç, ğ, ı, ö, ş, ü ile ASCII dışında kalan büyük Türkçe harfler Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü kastedilir. a, b ve c gibi harfler de Türkçede kullanılır; bu ayrım onların Türkçe olmadığı anlamına gelmez.
ASCII, temel Latin harfleri, rakamlar ve çeşitli işaretleri kapsayan bir karakter kodlama standardıdır. Türkçeye özgü bu karakterler ASCII kapsamının dışındadır; Unicode ile temsil edilebilirler. Harfleri ASCII karşılıklarına çevirmek, metnin özgün Türkçe yazımını sadeleştirir.
Türkçe karakter temizleme hangi harfleri değiştirir?
Varsayılan dönüşüm aşağıdaki karakterleri değiştirir. Büyük/küçük harfleri koru seçiliyse büyük biçimler büyük, küçük biçimler küçük kalır; ASCII içindeki I ve i ayrıca sadeleştirilmez.
| Kaynak karakterler | ASCII karşılıkları |
|---|---|
| ç, Ç | c, C |
| ğ, Ğ | g, G |
| ı, İ | i, I |
| ö, Ö | o, O |
| ş, Ş | s, S |
| ü, Ü | u, U |
Şapkalı harf seçimi açıldığında â, î ve û ile büyük biçimleri de a, i ve u karşılıklarına dönüşür. Örneğin kâğıt, millî, sükûn metni, bu seçim kapalıyken kâgit, millî, sukûn; açıkken kagit, milli, sukun olur.
Türkçe karakter olmayan harfler hangileridir?
Bir formda Türkçe karakter içermeyen yazı isteniyorsa genellikle A-Z ve a-z aralığındaki ASCII harfleri kastedilir. Bu teknik kullanımda ç, ğ, ı, ö, ş, ü ve ASCII dışındaki büyük biçimleri yerine tabloda gösterilen karşılıklar yazılır. Metindeki rakamların veya noktalamanın kabul edilip edilmediğini ise formun kendi kuralları belirler.
“Türk alfabesinde olmayan harfler” ayrı bir sorudur: q, w ve x, TDK’nin Türk alfabesi listesinde yer almaz, fakat ASCII harfleridir. Araç bu üç harfi Türkçe karakter temizleme gerekçesiyle silmez. Alfabe üyeliği ile bir karakterin ASCII içinde bulunması aynı ölçüt değildir.
Türkçe karakter düzeltme ve NFC normalizasyonu
NFC normalizasyonu, aynı harfin farklı Unicode yazım biçimlerini eşleştirir. Örneğin Ç tek karakter olarak yazılabilir veya C harfi ile ayrı bir çengel işaretinden oluşabilir; Unicode normalizasyon kuralları bu biçimlerin eşdeğerliğini açıklar. Araç önce NFC uygular, ardından Türkçe harf dönüşümünü yapar; iki biçim de C sonucunu verir.
Bu işlem, yanlış kodlamadan doğmuş karakter dizilerini çözmez ve c, g, s gibi harflerden hangi Türkçe kelimenin amaçlandığını çıkarmaz. Örneğin Cagri Sube yazısı varsayılan metin dönüşümünde yine Cagri Sube kalır; araç onu otomatik olarak Çağrı Şube biçimine geri çevirmez.
Metin, slug ve dosya adı çıktısı nasıl ayrılır?
Metin biçimi, harf dönüşümünün dışında boşlukları, satır sonlarını ve noktalama işaretlerini korur. Diğer alfabeleri ve emojileri ASCII’ye çevirmez. NFC eşdeğer yazımları birleştirebilir; çıktı tamamen ASCII olmak zorunda değildir.
URL parçası (slug), bir adres için küçük harfli bir parça üretir; tam URL oluşturmaz. Yalnız a-z, 0-9 ve tire kalır. Diğer karakter dizileri tek tireye dönüşür, baştaki ve sondaki tireler kaldırılır. Başlıktan slug örneğindeki İstanbul Şube / Eylül 2026, istanbul-sube-eylul-2026 olur. Türkçe dışındaki harfler de elenebileceği için yabancı dildeki bir metnin tamamını korumak istiyorsanız Metin biçimini kullanın.
Dosya adı (Windows), boşlukları ve Windows’un yasakladığı karakterleri alt çizgiye çevirir; art arda alt çizgileri birleştirir ve sondaki noktaları kaldırır. Dosya adı örneğinin sonucu Istanbul_Sube_Aylik_Rapor_Eylul_2026.pdf olur. Varsa uzantıyı koruyarak tek bir dosya adı hazırlar; klasör yolu oluşturmaz veya cihazdaki dosyayı yeniden adlandırmaz.
Microsoft’un dosya adı kurallarında CON, PRN, AUX ve NUL gibi adlar uzantı eklense de ayrılmıştır. Araç bunlara dosya_ öneki ekler: CON.txt → dosya_CON.txt. Yabancı harfler ve emoji bu modda kalabilir; her işletim sistemi, dosya sistemi veya uygulamayla uyumluluk garanti edilmez.
I ve İ için büyük/küçük harf seçimi nasıl işler?
Harf durumu önce Türkçe kurallarla değiştirilir, ardından özel harfler sadeleştirilir. Türkçede I küçültülünce ı, İ küçültülünce i olur; dile özgü küçük harf dönüşümü bu farkı dikkate alır.
Bu yüzden I İ i ı girdisi, Küçük harfe çevir seçiminde i i i i; Büyük harfe çevir seçiminde I I I I çıkar. Türkçe harf dönüşümü, noktalı ve noktasız biçimleri ASCII sonucunda birleştirdiği için özgün ayrımı geri almak mümkün olmaz.
Karakter sayısı, ASCII dışı karakter ve bayt neyi gösterir?
Dönüştürülen Türkçe harf, kaynak metindeki dönüştürülen özel harfleri sayar. Görünen karakter, kaynak → sonuç ise bir harf ve birleşik işaretlerini ya da birleşik emojiyi birlikte sayar. UTF-8 bayt, kaynak → sonuç, aynı metnin UTF-8 olarak kapladığı boyutu karşılaştırır; karakter sayısıyla aynı ölçü değildir. Örneğin ç → c dönüşümünde görünen karakter sayısı 1 → 1 kalırken bayt sayısı 2 → 1 olur.
Sonuçtaki ASCII dışı karakter sayacı yalnız Türkçe harfleri ölçmez; kalan yabancı harfleri, emojileri ve diğer ASCII dışı Unicode kod noktalarını da sayar. Varsayılan Metin biçiminde café 😀 değişmeden kalır ve bu sayaç 2 gösterir. Dolayısıyla Türkçe harflerin temizlenmiş olması, çıktıda hiç ASCII dışı karakter kalmadığı anlamına gelmez.